PORADNIK PRAWNY DLA PRZEDSIĘBIORCÓW- CZĘŚĆ II – Prawo pracy w dobie pandemii Covid – 19

Prezentujemy Państwu kolejne dwa  artykuły z cyklu porad prawnych dla przedsiębiorców. Pierwszy z nich dotyczy  prawa pracy w dobie pandemii Covid-19 i zawiera przydatne informacje w ramach rozwiązań tarcz kryzysowych – ulgi i zwolnienia ze składek oraz dodatkowe świadczenia i dofinansowania. Drugi natomiast zawiera wszystkie informacje dotyczące rządowego wsparcia dla przedsiębiorców, dotkniętych skutkami pandemii.

Prawo pracy w dobie pandemii Covid – 19 – przydatne informacje i wskazówki dla przedsiębiorców.

Wykaz skrótów:

• ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych
• Ustawa covidowa - Ustawa z 2.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
• WUP - Wojewódzki Urząd Pracy 
• PUP  - Powiatowy Urząd Pracy
• K.P. - ustawy z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 ze zm.)

Rozwiązania z tarcz antykryzysowych.

Skierowanie wniosku do ZUS – u w sprawie:

• Odstąpienia od pobierania odsetek za zwłokę dla należności za okres od stycznia 2020 r. Więcej informacji: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/odstapienie-od-pobierania-odsetek-za-zwloke-dla-naleznosci-za-okres-od-stycznia-2020-r_/2562465
• Zawieszenia realizacji umowy o rozłożeniu zadłużenia na raty lub umowy o odroczeniu terminu płatności na 3 miesiące Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/gov/zawies-na-3-miesiace-splate-umowy-z-zus-o-rozlozeniu-zadluzenia-na-raty-lub-umowy-o-odroczeniu-terminu-platnosci
• Ulgi w opłacaniu składek bez opłaty prolongacyjnej – odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek Więcej informacji:  https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/ulga-w-oplacaniu-skladek-bez-oplaty-prolongacyjnej-odroczenie-terminu-platnosci-lub-rozlozenie-na-raty-naleznosci-z-tytulu-skladek/255135
• Zwolnienia z opłacania składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. dla płatników z określonych branż Więcej informacji: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/zwolnienie-z-oplacania-skladek-za-lipiec-sierpien-i-wrzesien-2020-r_-dla-platnikow-z-okreslonych-branz/3615458  
• Dodatkowe świadczenie postojowe dla niektórych branż Więcej informacji: https://www.zus.pl/baza-wiedzy/biezace-wyjasnienia-komorek-merytorycznych/firmy/-/publisher/details/1/dodatkowe-swiadczenie-postojowe/3615423
  
  

Skierowanie wniosku do Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) oraz Powiatowego Urzędu Pracy (PUP) w sprawie:

• Dofinansowania wynagrodzenia pracowników z obniżonym wymiarem czasu pracy lub w czasie przestoju ekonomicznego (art. 15g ustawy covidowej). Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/rodzina/jak-wypelnic-wniosek-o-dofinansowanie-do-wynagrodzenia-w-okresie-przestoju-ekonomicznego-wyjasniamy-krok-po-kroku
• Wniosku o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem (art. 15gg ustawy covidowej)
• Wniosku przedsiębiorcy o dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne (art. 15 zzb ustawy covidowej)

Wskazujemy poniżej:

1. link do publikacji rządowej z dnia 22 października 2020 r. przedstawiającej rozwiązania z tarcz antykryzysowych w pigułce: https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/sprawy-urzedowe/chce-przestrzegac-przepisow-szczegolnych/tarcze-antykryzysowe-w-pigulce-z-jakich-rozwiazan-moga-korzystac-przedsiebiorcy#1
2. link do strony https://www.praca.gov.pl/eurzad/index.eup#/inneSprawy/listaDokumentow?dest=TARCZA  na której znajduje się przekierowanie do następujących wniosków wraz z dokładnym opisem poszczególnych kroków oraz wymaganych załączników:

• Wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy (art. 15g ustawy covidowej)
• Wniosek o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników nieobjętych przestojem (art. 15gg ustawy covidowej)
• Wniosek przedsiębiorcy o dofinansowanie części kosztów wynagrodzeń pracowników oraz składek na ubezpieczenie społeczne
• 
  

Praca zdalna

Ogólne informacje.

Zasady wykonywania pracy zdalnej określają przepisy ustawy covidowej. Zgodnie z jej art. 3 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu, w celu przeciwdziałania COVID-19, pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna). Warunkiem polecenia wykonywania pracy zdalnej są odpowiednie umiejętności pracownika oraz jego możliwości techniczne i lokalowe do wykonywania takiej pracy, a sam rodzaj pracy również pozwala na zdalne świadczenie pracy. Za narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz jej obsługę logistyczną odpowiada pracodawca.

Przy wykonywaniu pracy zdalnej pracownik może używać narzędzi lub materiałów niezapewnionych przez pracodawcę pod warunkiem, że umożliwia to poszanowanie i ochronę informacji poufnych i innych tajemnic prawnie chronionych, w tym tajemnicy przedsiębiorstwa lub danych osobowych, a także informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.

Pracownik wykonujący pracę zdalną jest zobowiązany, na polecenie pracodawcy, ewidencjonować wykonywane czynności.

Pracodawca może w każdym czasie cofnąć polecenie wykonywania pracy zdalnej.

Praca zdalna a kwarantanna pracownika.

Pracownik przebywający na kwarantannie może kontynuować pracę w formie zdalnej, jeżeli jego stan zdrowia na to pozwala i samodzielnie podjął taką decyzje. Wówczas będzie przysługiwało pracownikowi prawo do pełnego wynagrodzenia (a nie tylko prawo do zasiłku chorobowego)

Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/nauka/stanowisko-zus-w-sprawie-pracy-zdalnej-w-okresie-kwarantanny

Kwarantanna a zasiłek chorobowy

Okres, w którym pracownik podlega obowiązkowi kwarantanny, nie jest tożsamy z niezdolnością do pracy z powodu choroby. Kwarantanna oznacza bowiem odosobnienie osoby zdrowej, u której nie stwierdzono zakażenia chorobą zakaźną, a która była narażona na takie zakażenie. To oznacza, że w przypadku, gdy pracownik, w związku z odbywaniem kwarantanny, nie wystąpi o zasiłek chorobowy oraz w uzgodnieniu ze swoim pracodawcą będzie wykonywał pracę zdalną, prawo do zasiłku chorobowego nie będzie mu przysługiwało. Będzie natomiast przysługiwało wynagrodzenie za wykonaną pracę.

Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/nauka/stanowisko-zus-w-sprawie-pracy-zdalnej-w-okresie-kwarantanny

Polecenie pracy zdalnej a konieczność dokonania zmian w zakładowym układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy

Zgodnie z obecnie obowiązującymi regulacjami ustawy covidowej (a konkretnie jej art. 3) wprowadzenie pracy zdalnej nie wymaga zmian w zakładowym układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy i nie jest obwarowane obowiązkiem konsultowania wprowadzenia tej formy pracy ze związkami zawodowymi. Polecenie przez pracodawcę świadczenia pracy w trybie zdalnym mieści się w zakresie jego uprawnień i wydawane jest bezpośrednio na podstawie aktualnych przepisów.

Praca zdalna a obowiązek zwrotu pracownikowi kosztów korzystania z internetu domowego oraz zużycia energii elektrycznej w domu

Artykuł 3 ustawy covidowej był już nowelizowany i w dniu 24 czerwca 2020 r. została wprowadzona w ust. 4 norma prawna, zgodnie z którą narzędzia i materiały potrzebne do wykonywania pracy zdalnej oraz obsługę logistyczną pracy zdalnej zapewnia pracodawca. Brak jest jednak w przedmiotowej ustawie przepisów regulujących materię rekompensowania przez pracodawcę kosztów ponoszonych przez pracownika z tytułu zużycia energii elektrycznej oraz korzystania z Internetu domowego. Ewentualne rozstrzygnięcia w tym zakresie powinny zostać dokonane polubownie, w odrębnej umowie. Pomocne, dla ustalenia zasad zwrotu kosztów mogą być przepisy art. 67(5) K.P. regulujące materię zatrudniania pracowników w formie telepracy. Należy jednak pamiętać, że telepraca i praca zdalna są odrębnymi instytucjami.

Autor:   radca prawny Marta Kruk

Rzecznik Prasowy Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu

Przewodnicząca Komisji ds. promocji zawodu, komunikacji i mediów